Beleidsonderzoek

Was compliance lange tijd een woord dat alleen in het bedrijfsleven relevant was, anno 2015 is verantwoording juist ook in de publieke sector een factor van betekenis. Het feit dat publieke middelen in toenemende mate onder druk zijn komen te staan en staan, speelt hierbij ongetwijfeld een belangrijke rol.

Parallel aan de opkomst van het belang van verantwoording, is ook beleidsonderzoek steeds belangrijker geworden. Beleidsonderzoek is toepassingsgericht onderzoek van veelal gammawetenschappelijke aard ten behoeve van instanties die beleid voor de samenleving ontwikkelen, uitvoeren en evalueren. Een veelheid aan vragen is voor hen relevant. Aan welk beleid is binnen ons domein behoefte? Hoe zitten verschillende stakeholders in het krachtenveld? En hoe werkt geïmplementeerd beleid concreet uit in de praktijk?

Beleidsonderzoek: in alle beleidsfasen

Beleidsonderzoek is een relatief jong vakgebied dat desondanks al een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling en uitvoering van beleid bij overheden, organisaties in het maatschappelijke middenveld en, zij het nog in mindere mate, het bedrijfsleven.

Evaluatie komt in alle beleidsfasen voor. De hoeveelheid evaluatieonderzoek is in de afgelopen jaar sterk gestegen. Hiervoor zijn diverse redenen:

  • Een toenemende verantwoording door de overheid aan burgers
  • Decentralisatie en privatisering van rijkstaken. Elk niveau moet zijn eigen evaluaties uitvoeren, dit kan ook het aantal meta-evaluaties verklaren
  • Regelgeving die steeds complexer wordt en groei in verplichte rapportages.
  • Meer turbulentie in de politieke arena met steeds kortcyclischer zittingsperiodes.
  • Toegenomen assertiviteit van stakeholders zoals gemeenteraden, burgers, cliënten die inzicht eigen in effectiviteit van beleid.

 

Beleidsonderzoek onder druk

Met de groei van beleidsonderzoek, zien wij dat beleidsonderzoek ook in toenemende mate onder druk komt. De veelheid aan rapporten zouden elkaar tegenspreken, het zou quick and dirty zijn, het zou te technisch en onleesbaar zijn en onbruikbaar voor bestuurders en andere stakeholders omdat het vaak op basis van een verkeerde probleemstelling is gedaan, te laat wordt opgeleverd en vooral open deuren intrapt.

Datamining als de nieuwe revolutie in beleidsonderzoek

In het veld van beleidsonderzoek én bij opdrachtgevers horen wij met de opkomst van het concept van Big Data in toenemende mate dat datamining de nieuwe revolutie in beleidsonderzoek vormt. In onze optiek is dat zeer de vraag. Die stelling hangt vooral samen met onze ervaring in beleidsonderzoek en de issues waarmee opdrachtgevers in verband hiermee worstelen. Big data en effectieve datamining zijn niet alleen zeer complexe bezigheden, zowel om zelf uit te voeren als om aan te sturen. De vraag is vooral of opdrachtgevers hierdoor wèl de antwoorden krijgen die ze op dit moment niet zeggen te krijgen als we afgaan op wat in de media wordt gezegd. De kans is groot dat de huidige punten van kritiek op beleidsonderzoek – technisch en onleesbaar, onbruikbaar en ‘het intrappen van open deuren’ overeind blijven.

Beleidsonderzoek door De Onderzoekers

Wij geloven zeker in een kwantitatieve benadering van beleidsonderzoek. Maar wel selectief. Cijfers geven zelden antwoord op de vraag naar effectiviteit van beleid of de behoeften die er leven bij doelgroepen naar bepaald beleid. Maar het belangrijkste argument is dat veel doelgroepen die moeten worden onderzocht in het kader van beleidsonderzoek zeer lastig te bereiken zijn voor veel vormen van kwantitatief onderzoek. De enige manier om daar achter te komen, is ze dat face-to-face te vragen.